O Odwiedziło nas:
Piotr A. Stasiak
Głaznów, to miejscowość położona niespełna 2 km na południowy zachód od Krośniewic. Początek istnienia osady sięga być może początków państwa polskiego, a po raz pierwszy w źródłach pojawia się w 1390 r. jako część dóbr należących do właścicieli Krośniewic. Około połowy XV w. Głaznów nabyli Oporowscy, którzy trzymali tę wieś przez kilka wieków. Już wówczas Głaznów należał do jednego z większych i najzamożniejszych majątków na obszarze obejmującym dzisiejszą gminę Krośniewice. Do rozkwitu majątek doprowadzili Bardzińscy, którzy na przełomie XVIII i XIX w. nabyli dobra od Antoniego Brochockiego. Już na początku XIX w. Głaznów pod względem zabudowy i liczby ludności niewiele ustępował Krośniewicom, które były już przecież od kilku wieków miastem.
O znaczeniu Głaznowa może świadczyć fakt, że do 1821 r. to w Głaznowie mieścił się urząd pocztowy i skrzyżowanie głównych dróg łączących południe i północ kraju oraz Warszawę
z Poznaniem, które przeniósł do Krośniewic (skrzyżowanie i pocztę) Rajmund Rembieliński.
Bardzińscy powiększyli dość znacznie obszar dóbr głaznowskich, z około 290 ha w XVI w do ponad 390 ha. Na okres posiadania przez nich tych dóbr przydają burzliwe dzieje czasów powstań narodowych (Piotr Bardziński oraz jego bracia brali czynny udział w powstaniu listopadowym), które miały wpływ na poziom gospodarki w tym majątku. Na 2 połowę XIX w. przypadają znaczne inwestycje w majątku, związane z melioracja łąk, zakupami nowych maszyn rolniczych i rozwojem hodowli owiec. Stawiało to dobra głaznowskie wśród gospodarstw nowoczesnych, które oprócz hodowli owiec, produkowało zboża: żyto
i pszenicę, a także znaczącą gałęzią upraw były buraki cukrowe oraz tytoń. Inwestycje pociągnęły za sobą znaczne zadłużenie majątku, co spowodowało kłopoty finansowe, zwłaszcza po powstaniu styczniowym, i zmusiło Bardzińskich do sprzedaży dóbr, które na przeszły na przeszło trzydzieści lat w ręce Mozesa Engelmana, który potraktował Głaznów jako zabezpieczenie zaciąganych pożyczek. Spadkobiercy M. Engelmana sprzedali Głaznów, który był kilkakrotnie na początku XX w. licytowany, Karolowi Bardzińskiemu. Ten jednak szybko sprzedał dobra, które ostatecznie trafiły w 1914 r. do Władysława Kiejstuta Matlakowskiego (czwarty po Karolu Bardzińskim nabywca tego majątku). W ciągu dwudziestopięcioletniego gospodarowania W. Matlakowski ponownie doprowadził Głaznów do rolniczej świetności. Zelektryfikował gospodarstwo, przeprowadził meliorację pól
i zmechanizował ich uprawę. Inwestycje te spowodowały przejściowe kłopoty finansowe, co związane było również z kryzysami ekonomicznymi tego okresu, które nękały odrodzona Polskę. Majątek był kilkakrotnie zagrożony licytacją, a w pewnym okresie Matlkowski musiała sprzedać część dóbr, z której powstała wieś Zosin. Sprzedał również grunt pod budowę linii kolejki wąskotorowej, ale ta transakcja była dla majątku o tyle opłacalna, że pozwoliła na tańsze zaopatrzenie Głaznowa i transport płodów rolnych do Krośniewic. Gospodarstwo W. Matlakowskiego miało najwyższe w Polsce przeciętne plony buraka cukrowego, a ich nasiona eksportowano. Również pod względem innych upraw było to przodujące gospodarstwo rolne. Na drugim miejscu w kraju plasowała się głaznowska hodowla krów rasy frygijskiej.
Tak wysoki poziom prowadzenia majątku powodował, że W. Matlakowskiego odwiedzały liczne wycieczki ze szkól rolniczych z kraju i zagranicy. Podziwiano m.in. również wspaniałe zabudowania folwarczne, zachowane do dnia dzisiejszego. Wybudowany zespól folwarczny obejmował: spichlerz z elektryczną czyszczalnią i elewatorem (do dziś zachowało się jego oryginalne wnętrze), oficynę ze stajnią i wozownią, 2 stajnie koni roboczych, budynki hodowlane, stodołę, 2 obory, kuźnię, psiarnię, kurniki, trzy budynki mieszkalne, trzy czworaki. Okazała siedziba zarządcy majątku zachowała się do dnia dzisiejszego i przyćmiewa pozostałości dworu. Jest to budynek o ciekawym rozwiązaniu układu wnętrza, łączy bowiem elementy mieszkalne z funkcjami gospodarskimi. Na piętrze
i na parterze od frontu (od strony dworu) znajdowały się pomieszczenia mieszkalne, natomiast od strony zabudowań folwarcznych, w części parterowej budynku znajdowały się stajnie na podręczne konie, zaprzęgane do powozów i wozownia. Obok folwarku znajdują się pozostałości dworu wśród 4 ha parku krajobrazowego. Nawiązuje on do stylu klasycystycznego, podobnie jak wszystkie budynki folwarku. Został również zmodernizowany przez Matlakowskiego. Do lat osiemdziesiątych XX w. na dwór składała się część drewniana pochodząca z pocz. XIX w. oraz murowana piętrowa dobudowana po 1914 r. jako skrzydło. Drewniana część została rozebrana i dzisiaj można oglądać tylko murowane
z cegły i otynkowane skrzydło dworu.
Artykuł zamieszczony jest w "Kutnowskich Zeszytach Regionalnych", t. IX, Kutno 2005 r.
Obecnie:
Dzisiaj:
Ogółem: