Andrzej Urbaniak

Dzieje wsi Byszew od czasów najdawniejszych do współczesnych


Wieś Byszew, to niewielka miejscowość położona aktualnie w granicach gminy Kutno, przy południowej granicy powiatu kutnowskiego. Natomiast wcześniej przez wiele wieków wieś leżała na terenie powiatu i województwa łęczyckiego. Z uwagi na brak wcześniejszych źródeł oraz kształt wsi, przyjmuje się, że początki tej miejscowości sięgają pierwszej połowy XIV w. Przez wiele wieków była wsią szlachecką, jednocześnie centrum niewielkiego majątku ziemskiego. Początkowo należała do rodu Janina, następnie w okresie XV - poł. XVIII w. rodziny Byszewskich. Pod koniec 1 poł. XVIII w. majątek Byszew kupił Władysław Orsetti, następnie należał do jego krewnych. Po 1867 r. wieś stanowiła własność rodziny Radoszewskich. Po 1875 r. w centrum wsi został wybudowany niewielki dwór w stylu klasycystycznym, otoczony parkiem w stylu krajobrazowym. Natomiast na przełomie XIX i XX w. na terenie sąsiadującego z nim folwarku, powstało szereg kamienno-ceglanych obiektów, wzniesionych w stylu neogotyckim. Zespół ten w większości ocalał do czasów współczesnych. Od lat dwudziestych XX w. w imieniu rodziny Radoszewskich, majątkiem administrował Karol Stawecki, natomiast przed 1939 r. Lech Dzierżanowski. W latach dwudziestych XX w. został wzniesiony tutaj niewielki budynek czteroklasowej szkoły. Po 1945 r. wieś należała do powiatu łęczyckiego i gminy Witonia. Od tego czasu, do początku lat dziewięćdziesiątych XX w., na terenie byłego majątku ziemskiego funkcjonowało duże Państwowe Gospodarstwo Rolne. W 1956 r. wieś, wraz z pobliskim Lesznem, została włączona do powiatu kutnowskiego. W 1992 r., wyniku reformy kościelnej, miejscowość znalazła się w granicach diecezji łowickiej, dekanatu Kutno - Woźniaków, diecezji Witonia, natomiast od 2004 r. należy do diecezji łódzkiej. W 1994 r. we wsi został wybudowany nowy gmach szkolny, gdzie funkcjonuje szkoła podstawowa i gimnazjum. Od 1999 r. Byszew powrócił w granice powiatu kutnowskiego i województwa łódzkiego.

Pełny tekst powyższego artykułu został opublikowany w "Kutnowskich Zeszytach Regionalnych", t. VIII, 2004.